تاريخ : یکشنبه 1386/11/21 ساعت: 10:53 بعد از ظهر

امروز و در جریان تدریس تاریخ معاصر ایران و در مبحث احزاب سیاسی ایران پس از شهریور 1320 ه . ش دانش آموزی این سوال را مطرح ساخت که چرا به کمونیست های ایرانی در دوران معاصر عنوان توده ای داده اند و همین دست مایه ای شد تا در این باب مطالبی را بنگارم و بهتر آن دانستم که بتدا به تاریخچه ای مختصری در باب ورود اولین نحله های افکار مارکسیستی در ایران بپردازم ، وقوع انقلاب کمونیستی در روسیه 1917 .م اندیشه کمینترن را در بین رهبران این انقلاب به همراه داشت . در واقع کمینترن به معنی صدور انقلاب به دیگر کشور ها تعبیر شد و همین اندیشه باعث حمایت روس های سرخ ( انقلابیون روسیه ) از نهضت های شد که داعیه رهائی بخشی از جور استبداد و استعمار را در سراسر جهان  داشتند، و منجمله این نهضت ها در شمال ایران ، نهضت جنگل بود ، از قائله جنگل و حواشی مرتبط با می گذرم وفقط خاطر نشان کنم که در توافقی که بین میرزا و رهبران انقلاب روس شد هر گونه فعالیت های کمونیستی در ایران ممنوع شد با این وجود اولین تبلیغات کمونیستی در ایران ما تازه اغاز شده بود و حزب عدالت سرخ شوروی به صورت رسمی به این کار اقدام نموده بود و یکی از چند دلیل اختلاف میرزا با رهبران روسیه سرخ همین در واقع  تبلیغات  کمونیستی بود . آنچه در این بین جالب توجه بود گرایش حزب داشناکسیون (گروه بین المللی حمایت از ارامنه پراکنده درجهان ) به طور گستر ده به این نحله فکری بود . با پایان یافتن قائله جنگل ، توسط رضا خان سردارسپه و با وجود سخت گیری ها و سرکوبی های گسترده رضاشاه در دوران حکومت دیکتاتوری خود و عدم مجال فعالیت به هر حزب یا گروهی ، افرادی مانند رسول امین زاده و داداش زاده و پیشه وری و دیگران بودند که همچنان و این بار به صورت زیر زمینی به گسترش این افکار در ایران اقدام نمایند و در سال های پس از 1310 ه . ش با تصویب قانون علیه متقدمین ملت این گروه زیر زمینی شناسائی و تعدادی از آنها از جمله داداش زاده دستگیر و زندانی شدند و گروهی از آنها تا شهریور 1320 ه. ش در زندان رضاشاهی ماندگار شدند  . پس از این سالها بود که یکی ازدانشجویان ایران مشغول به تحصیل در آلمان در رشته فیزیکو شیمی بنام دکتر تقی ارانی فعالیت های جدیدی را آغاز نمود که به زودی متوقف شد و به سال 1314 ه.ش همراه  با 52 نفر   دیگر که به   گروه 53 نفر معروف شدند ، دستگیر و راهی زندان شدند و ارانی به سال 1318ه.ش در زندان به روایتی کشته و به روایتی فوت نمود .این گروه اولین گروه رسمی ماکسیستی در ایران ما بود ، همزمان و پس از شهریور 1320 ه . ش باز ماندگان این گروه پس از رهائی از زندان و فرصت پیش آمده به عضو گیری و سازماندهی جدید پرداختند و دکتر نورالدین کیانوری رهبری آنرا برای چند دهه برعهده گرفت و منشآبرخی خیانت ها و مصائبی در ایران شدند که از حوصله بحث ما خارج است  . اما در باره تأثیرات غیر سیاسی اندیشه های این گروه و در حوزه ادبی باید بگویم که برخی از واژه های که در ادبیات معاصر ما واردشد ناشی از همین افکار بود و این نبود مگر حجم گستردهای از ترجمه آثار نویسندگان روس به زبان فارسی .    حاصل   این   ترجمه ها   ورود    برخی    از لغات حزبی و مارکسیستی به قاموس ادب فارسی بود ، نگارنده در این جا فقط به یکی از این واژه ها اشاره می کنم و سایر موارد را می گذارم تا وقتی دگر . همه ما در روز و بار ها واژ ه رفیق را شنیده یا بکار میبریم ، در واقع کمونیست ها در محاورات روزانه خود هم مسلکان و هم حزبی های خود را با عنوان رفیق مورد خطاب قرار می دادند ، لنین و   استالین   جهت ایجاد  نوعی تعآمل و همبستگی حزبی ، مصرانه خواستار استعمال این کلمه بودند و در واقع نوعی رمز هم بین    این گروه بود . در ایران حزب توده با   استعمال و به  کار گیری آن در    حد گسترده آنرا دربین افواه مردم منتشر نمودند و اینگونه بود که واژه رفیق در بین ما ایرانیان باب شد .