در باره سافاری چه می دانیم (1) : چندی پیش و در هنگام مطالعه مطلبی در باره حکومت محمدرضا شاه پهلوی  به باشگاه سافاری که در سال 1352 در ایران ایجاد شد ، بر خورد نمودم . این واژه بر انم داشت تا در باره آن اطلاعات بیشتر ی به دست آورم . که حاصل آن را در زیر می خوانید.

در روز یکشنبه و دوشنبه ، دوم و سوم اردیبهشت 1352 ه. ش کنفرانس سری با شرکت رؤسای دوایر جاسوسی آمریکا در منطقه خاورمیانه و آسیای جنوبی در تهران برگزار شد.  با وجود آنکه دوسازمان سیا و ساواک ایران کوشیده بودند تا این کنفرانس به صورت کاملا سری برگزار شود ، با این وجود یک روز به زمان برگزاری آن ، رادیو بی بی سی خبر مربوط به این نشست سری را در صدراخبار خود بیان داشت و علاوه بر ناکام گذاشتن سازمانهای ساواک و سیای آمریکا باعث شد تا وزارت جهانگردی و اطلاعات ایران خبر مختصری را در اختیار مطبوعات قرار دهند تا از اهمیت خبر بی بی سی بکاهند .

از انچه در این کنفرانس گذشت اطلاع دقیقی به بیرون درز نکرد اما حضور رئیس سازمان سیای آمریکا در آن حکایت از اهمیت این کنفرانس داشت.

دراین کنفرانس با تلاش کنت الکساندر دومارانش  ، رئیس سازمان SEDECE  (سدس ) یا اطلاعات فرانسه ، اساس تشکیل باشگاهی با نام مخفف سافاری گذاشته شد . سازمان سیای آمریکا گردانده اصلی این باشگاه شناخته شد . هرچند با افتتاح این باشگاه آمریکا عملا و مستقیم خود را از صحنه کنار می کشید ، اما در خفا رهبری ان را برعهده داشت . کنت دومارانش در این باشکاه موقعیت کسی را داشت که با خریداران اسلحه از کشور های آسیائی و فروشندگان نفت و هماهنگ کنندگان اطلاعات این کشور تماس بر قرار می نمود و از این جهت مقام مهمی در باشگاه داشت همچنین از دوستان امیر عباس هویدا محسوب می شد . در حقیقت این باشگاه با هدف جلوگیری از  نفوذ کمونیسم در آفریقا ایجاد و سازمان دهی شد . ایران ما به دلیل آنکه زائیده غرب و در مجاورت پایگاه کمونیسم جهانی قرار داشت باید در این باشگاه حضور می داشت .

پنج کشور فرانسه – ایران – عربستان – مصر و مراکش در این باشگاه عضو شدند ، الجزایر هم در نظر گرفته شد که البته بعدأ از قلم افتاد. آمریکائیان هم که سکاندار این ابتکار بودند ، رهبری مستقیم آن را به سازمان اطلاعات و امنیت فرانسه و دومارانش سپردند.

شیخ ادهم ،رئیس سازمان اطلاعاتی عربستان سعودی ، ارتشبد نعمت اله نصیری رئیس ساواک ایران ، احمد دولیمی ، رئیس سازمان اطلاعاتی مراکش و خود دومارانش از فرانسه این موافقت نامه را امضاء نمودند.

آمریکا به دلیل ضدیت افکار عمومی آمریکائیان در داخل آمریکا ،حضور مستقیمی در ان نداشت .

سافاری ! این نامگذاری صرفأ به آن جهت بود که به شرکت کنندگان بگویند که یک سفر آفریقائی در پیش دارند . توافق امنیتی منعقده بین ایران و سایر همپیمانان در باشگاه در آغاز می گفت :

ترور در ترور(شمه ای از سرگذشت تیمور بختیار اولین رئس ساواک ایران) (3):

بختیار پس از فرود در بیروت بلافاصله راهی ژنو گردید و تا سال 1341 در ان جا به سر برد و سپس به جنوب فرانسه غزیمت نمود در تمامی این مدت مأموران ساواک ایران او را تحت نظر داشتند . اما بختیار هم درس خود را از بر داشت . در این مدت او شروع به تماس با مخالفان رژیم نمود . جالب است که در اولین اقدام برای جلب نیروی اپوزیسیون علیه شاه به سراغ بقایای حزب توده ، گروهی که بختیار به قلع و قم آنها اشتهار داشت، رقت . پس از وقایع 15 خرداد 1342 بختیار به عراق آمد و مورد استقبال حسن البکر و صدام حسین مرد شماره 2 عراق قرار گرفت و ایستگاه رادیوئی در اختیار او قرار گرفت . افزایش اختلافات مرزی ایران و عراق و گزارشاتی که از داخل عراق به دست می آمد حکایت از آن داشت که بختیار با جمع اوری گروه های ضد ایرانی عراقی در نزدیکی های ایلام قصد نفوذ به داخل خاک ایران را دارد . چند عملیات بمب گذاری و خرابکاری در مناطق مرزی و خطوط نفتی نیز به او نسبت داده شد . با جدی شدن خطر بختیار ، شاه شخصأ دستور ترور بختیار را به هر نحو ممکن صادر نمود . او که در عراق از امکانات گسترده حزب بعث علیه شاه استفاده می نمود ، با کمک نیرو های این حزب برای خود نیروی محافظی تدارک دید . رادیو بختیار که با زبان فارسی از بصره برای ایرانیان پخش می شد از تمامی ناراضیان ایرانی می خواست که خود را به عراق برسانند و به انها با صراحت بیان می داشت که مستقیمأ به او در سازمان اطلاعات عراق مراجعه نمایند . با این شگرد توانست عده ای از فراریان رژیم و افسران بازنشته و جوان گریخته از رژیم را با خود همراه نماید . از این جا کار ساواک برای ترور بختیار به طور گسترده آغاز شد و در اولین اقدام ساواک توانست تعدادی از ( حدود سه نفر ) بازنشستگان شهربانی و گارد شاهنشاهی را که با بختیار آشنائی داشتند در حلقه دوستان او قرار دهد . یکی از این سه تن استوار برجسته از رکن دوم شهربانی همراه با دو مأمور دیگر بود که از ایران فرار کرد و خود را در عراق به تیمور بختیار رسانید و با مقداری راست و دروغ در مورد علت فرار خود توانست نظر بختیار را به خود جلب نماید. تیمور بختیار به دلیل داشتن روحیه ایلیاتی خود در عراق هم از شکار دست نکشید و در هر فرصتی که به دست می آورد به شکار می پرداخت و نهایتأ همین امر باعث شکار او توسط ساواک شد و تو گوئی که مصداق همان شعری است که در باره بهرام گور گفتند که : بهرام که گور گرفتی همه عمر – دیدی که چگونه گور بهرام گرفت .

در یکی از موقعیت های شکار در نواحی شمال شرقی عراق ، استوار بربجسته او و راننده عراقیش را به دیاله (قتلگاه بختیار ) کشانید و در فرصتی مناسب از پشت سر او را مورد هدف قرار داد .راننده عراقی او هم قربانی جاه طلبی های بختیار شد . استوار برجسته پس از این ترور همراه با دو مأمور قبلی از طریق دیاله وارد ایران شدند و بدین ترتیب بود که سفاک ترین رئیس ساواک ایران ترور شد. این واقعه در سال 1349 اتفاق افتاد و بختیار در این هنگام 57 سال سن داشت.

ذکر این نکته را ضروری می دانم که بختیار در بیروت (پس ازخارج شدن از جنوب فرانسه و پیش از آمدن به عراق ) با شکایتی که ایران از او داشت و خواهان تحویل او به ایران شد با صرف یک میلیون دلار از سرمایه بی حد خود توانست با طی دو ماه زندان موقت خود را از مهلکه تحویل به ایران خلاص نماید و رهسپار عراق گردد.

   ترور در ترور(شمه ای از سرگذشت تیمور بختیار اولین رئس ساواک ایران) (2): تیمور بختیار در سال 1292 شمسی در اصفهان متولد شد . دروران کودکی را دراین شهر گذرانیدو تحصیلات ابتدائی را در آنجا به پایان رسانید. پس از ورورد به دبیرستان و پس از سه سال ، اصفهان را به مقصد تهران ترک نمود و تحصیلات خود را در مقطع متوسطه در آن شهر به پایان رسانید . در سال 1309 و در سن 17 سالگی توسط عمویش ابولقاسم خان بختیاری برای تحصیل به بیروت فرستاده شد و در مدرسه « لائیک » همکلاسی « شارل حلو » نخست وزیر آینده لبنان شد . و این دوستی باعث شد تا سال ها بعد در جریان گرفتاری و فرار بختیار به بیروت ، به کمک او نماید .

او از اقوام بسیار نزدیک ثریا اسفندیاری ، همسر دوم شاه بود و همانند بختیار توسط ثریا به در بار محمد رضا شاه وارد شد.  بختیار کار خود را ازاز شهریور 1324 آغاز نمود ، آنجائی که در 21 آذر قوای تحت فرمان او جهت سرکوبی مردم آذربایجان همراه با قوای تحت امر سرلشکر ضرابی فرستاده شد و به دلیل داشتن خلق و خوی ایلیاتی و عشیره ای و بیرحمی که داشت از همان ابتدا به کشتار وسیع مردم این خطئه پرداخت و علارقم آنکه تسلیم شده بودند ، کشتار وسیعی از روستائیان مراغه و میانه داشت . اگر چه در این کشتار ذوالفقاری های زنجان هم شرکت داشتند ولی سبوئیت بختیار مثل زدنی شد. پس از بازگشت به تهران به دلیل این وحشی گری ها مورد تفقد شاهانه قرار گرفت و به درجه سرهنگی نائل آمد . و به فرماندهی تیپ کرمانشاه فرستاده شد تا در انجا هم مصدر کشتار دیگری شود. این روحیه وحشی گری او به زودی او را در کانون توجه مستشاران آمریکائی و به زودی سازمان سی – آی – ای قرار داد . ضرورت مقابله با شوروی و دولت مردمی مصدق و مماشات و تسامح مصدق با توده ای ها ، آمریکا را به فکر کودتای نظامی در ایران انداخت و گزینه مناسب برای این کودتا ، سرهنگ تیمور بختیار شد . ولی نهایتأ با مخالفت انگلیس ها فضل اله زاهدی انتخاب و کودتا انجام و به نتیجه رسید . حرکت بختیار به سوی تهران پس از کودتا او را در پست فرماندار نظامی تهران قرار داد. و در این مقام به دستگیری گسترده حزب توده پرداخت و در این زمینه گوی سبقت را از رقبا گرفت . با ورود ثریا به در بار سعی نمود تا از این طریق خود را به نخست وزیری یا رئیس ستاد ارتش برساند و در فرصت مناسب علیه شاه دست به کودتا بزند . با تأسیس ساواک به عنوان اولین رئیس این سازمان انتخاب شد و کوشید تا به کمک سرتیپ علوی کیا معاونش و برادران امجدی تحولی ژرف در آن به وجود آورد . تا این زمان او همراه با همسر و دخترش در منزل مستأجری صفی علیشاه ، مسکن داشتند . به زودی و در کمتر از 4 سال صاحب کاخ سیاه که مقابل کاخ گلستان بنا شد و با آن برابری می کرد ، 5 باب باغ وسیع در کوشه و کنار تهران ، یک کاخ در ایذه ، سه قطعه زمین در تهران ، 1290 سهم از کارخانه قند اصفهان ، یک باب منزل در خیابان بهار تهران ، انواع وسایل کشاورزی ، 4 اتومبیل آخرین مدل روز خارجی ، 10 پارچه آبادی از یک تا شش دانگ در منطقه بختیاری و اصفهان از جمله یک دانگ و نیم از خشوئیه در لنجان بختیاری ، شد. تعدی او به مال مردم ختم نمی شد و نوامیس آنان را هم شامل می شد که  بیان آنهاخارج از نزاکت است .  روابط گسترده او با خارجیان که شاه نسبت به آن بسیار حساس بود زمینه های برکناری او را فراهم نمود خصوصأ که بسیار مورد توجه آمریکائیان قرار گرفته بود . از این رو در سال 1340 او را صبح هنگام و پیش از خروج از کاخش دستگیر و مستقیم به فرود گاه مهر آباد فرستادند و در آنجا سوار بر هواپیمائی که آماده پرواز به بیروت بود ، نمودند. از این زمان به بعد است که اقدامات بختیار برای کودتا علیه شاه آغاز می شود و من در پست بعدی بدان خواهم پرداخت .      

ترور در ترور(شمه ای از سرگذشت تیمور بختیار اولین رئس ساواک ایران): در باره سازمان اطلاعات و امنیت ایران (ساواک) در عصر پهلوی دوم مطالبی شنیده یا خواند اید . در این باره مقالات و کتاب های چندی به رشته تحریر در آمده است که زیباترین آنها کتاب ساواک  نوشته کریستین دانلوا است . نویسنده این مطالب همگان را به خواندن این اثر زیبا دعوت می نماید.

تا پیش از ساواک ، مهمترین سازمان اطلاعاتی ایران  شهربانی و رکن دوم ارتش بود نهاد های کهنه ای که دیگر توانائی لازم برای تحت پوشش قرار دادن حکومت پهلوی را نداشتند از این رو سازمان ساواک ایران از بعد از کودتای 28 مرداد 1332 ه.ش و سرنگونی دولت مردم پسند مر حوم دکتر محمد مصدق از سوی سازمان CIA آمریکا و با تلاش طراح عملیات چکمه در ایران یعنی آلن دالاس ، رئیس سازمان CIA ایجاد شد . تمامی بخش های داخلی و خارجی این سازمان اطلاعاتی بر گرفته از سازمان CIAآمریکا بود ، چارت اداری ، مالی ،عملیاتی ، و ضد اطلاعات آن و حتی نقشه ساختمانی این سازمان هم که در تهران و در زمینی به مساحت 4 هکتار ساخته شد الگوی از ساختمان CIA بود . در بیشتر بخش های آن یک ،چند تنی از مستشاران آمریکائی حضور داشتند. سازمان ساواک ایران اگر چه از کودتای 28 مرداد کار خود را در کشور آغاز نمود ولی عملا از سال 1335 و در طی تصویب نهائی آن در مجلس شورای ملی کار خود را آغاز نمود و جالب است بدانیم که این سازمان زیر نظر نخست وزیر قرار می گرفت و فقط انتخاب ریاست آن بر عهده شاه بود ، چیزی که بعد ها کاملا نادیده گرفته شد. بیشترین هم و غم آمریکائیان از سازماندهی و تجهیز این سازمان در ایران زیر نظر قرار دادن اتحاد جماهیر شوروی و اقدامات آن در خاور میانه و اروپای شرقی بود و حفظ و پایداری رژیم پهلوی دوم در درجه دوم اهداف آمریکائیان قرار می گرفت.البته و از سال 1336 به بعد آمریکا با بیرون کشیدن مستشاران خود از ساواک ، به عوامل داخلی و نفوذی که در این سازمان داشت بسنده نمود . ساواک از ابتدای پیدایش تا زمان انحلال آن (بهمن 1357 ) در مجموع 4 رئیس به خود دید که اگر از دو تن از آن یعنی سرلشکر حسن پاکروان و سپهبد ناصر مقدم بگذریم ، دو نفر دیگر یعنی سپهبد تیمور بختیار و سپهبد نعمت اله نصیری از مخوف ترین و کثیف ترین رؤسای این سازمان محسوب می شدند . بنده در پست های پیشینم در باره سپهبد نعمت اله نصیری و حسن پاکروان مطالبی را بیان داشتم. در این پست می خواهم به اولین و بد نام ترین چهره ساواک ایران که روی شاه را هم سفید نمود بپردازم. پیش از بیان شرح حال سپهبد تیمور بختیار لازم می دانم به این نکته هم اشاره نمایم که هر 4 نفر از رؤسای ساواک به سزای اعمال خود رسیدند ،بختیار که توسط خود ساواک ترور شد و سه تن دیگر در دادگا ههای انقلاب اسلامی و به حکم حاج صادق خلخالی . اما در باره تیمور بختیار باید بگویم که....... این پست ادامه دارد